Whatsapp Facebook X LinkedIn RSS feed

Autonoom werken in boomteelt kan nog wel een zetje gebruiken

ARTIKEL
BOOMTEELTTECHNIEK
Facebook Twitter Linkedin Whatsapp
Broer de Boer, vrijdag 14 februari 2025
333 sec


Slimme robotica

De land- en tuinbouw, vollegrondsgroenteteelt, fruitteelt en wijnbouw zijn de gidssectoren die de boomkwekerij richting robotisering wijzen. Daar ligt zeker nog een terrein braak. Het zijn vooral voorlopers in de sector die robots als de Oz, de Orio en de Aigro Up gebruiken.

De Aigro Up-werktuigdrager
De Aigro Up-werktuigdrager

We kennen dus de échte robot: dat is 'iets' wat autonoom werkt. Daarnaast is er nog een aantal tools die substantieel bijdragen aan de verduurzaming en/of de vermindering van arbeid op boomkwekerijen. Zoals de KWH EC 2 Mistral; die moet je op een spuittank monteren. Of de stamdiktemeter, die we allereerst belichten.

Pim Deuling

AgroWizard-stamdiktemeter

In 2022 introduceerde start-up AgroWizard, actief in de precisielandbouw, een stamdiktemeter voor vrucht- en laanboomtelers. Met behulp van een camera, big data, kunstmatige intelligentie (AI) en RTK-gps brengt deze toepassing de stamdikte van bomen tot op millimeterniveau in kaart, volgens de ontwikkelaars. Dit bespaart boomkwekers veel tijd en geeft hen realtime inzicht in hun voorraad. AgroWizard-directeur Pim Deuling vertelt: 'Sinds de introductie in 2022 hebben we onze oplossing aanzienlijk nauwkeuriger gemaakt. Onze technologie gebruikt camerabeelden om een 3D-puntenwolk te maken. Op basis daarvan kun je uitspraken doen over een boom of een struik. Boomkwekers kunnen in de toekomst op dit gebied dus nog veel meer van ons verwachten!' Er was echter allereerst behoefte aan een automatische stamdiktemeter, bij voorkeur een die geplaatst kan worden op een voertuig waarmee je tussen de rijen door kunt rijden.


De AgroWizard-cameramodule
De stamdiktemeter kan geplaatst worden op een autonome werktuigdrager, zoals de Aigro

Je kunt de stamdiktemeter dan ook plaatsen op een smalspoortrekker, een quad of een - autonome - werktuigdrager zoals de Aigro. Een 12V-aansluiting is noodzakelijk. Op dit moment werken er wereldwijd al tientallen kwekers en telers met de tweede generatie van deze toepassing. 'Naarmate het platform waarop de diktemeter staat stabieler is, werkt ons systeem beter en kun je er sneller mee rijden', zo licht Deuling toe. 'Bij een instabiel platform of bij veel hobbels is de kwaliteit van de beelden minder goed. Eén belangrijke kinderziekte in het systeem is inmiddels verholpen. Aanvankelijk functioneerde onze stamdiktemeter naar behoren bij bomen zonder palen of bamboestokken. Sinds medio 2024 kunnen we de digitale informatie hiervan met behulp van AI uit die 3D-puntenwolk filteren. Daardoor werkt het nu ook uitstekend bij bomen met stokken, zoals onder meer Boomkwekerij Udenhout kan beamen. Maar we blijven ontwikkelen. Momenteel trainen we onze stamdiktemeter bijvoorbeeld op verouderde stokken. Die stokken herkent het "slimme" systeem nog niet altijd, en dan kan de camerameting afwijken van de werkelijkheid.'

Abemec Oz

In de groententeelt wordt al jaren op grote schaal gebruikgemaakt van de Oz-robot. Dit is een kleine mechanische vierwielschoffelaar, die werkt met een hakmechanisme en een statische wieddraad zonder de cultuur te beschadigen. In de Nederlandse boomkwekerij zijn momenteel circa tien Oz-robots werkzaam. Ze worden gebouwd door het Franse Naïo Technologies in Escalquens. Deze robot rijdt en werkt op basis RTK-gps, een tot op 2 cm nauwkeurig gps-systeem. Hiervoor moet de boomkweker zelf een aantal punten inmeten, zoals de perceelhoeken en de begin- en eindpunten van de rijen. Die moeten in een mapje worden gezet en in de Oz-robot geladen. Verder kun je hem programmeren, bijvoorbeeld om bepaalde rijen over te slaan. De afmetingen van de robot zijn 130 bij 47 bij 83 centimeter (lengte x breedte x hoogte). De vierwielaangedreven robot weegt 150 kilo en heeft een capaciteit van ongeveer 1.000 vierkante meter per uur. Langs de wielen is een bladgeleider gemonteerd. Aan de voorzijde heeft hij rubberen flappen om takken weg te buigen. De maximale snelheid is 1,8 kilometer per uur. Hij mag wettelijk zonder enig menselijk toezicht werken. Verdere veiligheidseisen, zoals hekken of brede sloten, zijn niet verplicht. Deze robot heeft veel power, dus zelfs in een gesloten gewas, bijvoorbeeld coniferen, kan hij uitstekend zijn werk doen. De gewashoogte vormt bij RTK-gps de grootste beperking. Een gewashoogte van 3 meter of meer maakt het voor de robot lastig om de gps te blijven zien. Bij een wielslip of een storing meldt hij dat via een sms aan de gebruiker. Directeur Hans Quint van landbouwmechanisatiebedrijf Abemec meldt dat deze robot sinds de introductie in de boomkwekerij, twee jaar geleden, multifunctioneler geworden is. Zo biedt de robot ook toepassingen voor aanbouwonderdelen als een schoffel, een schuif, een zaai-element of een spotsprayer, die groen detecteert.


De Oz-robot
De Orio, de grotere robotbroer van de Oz

Orio

De Orio is de grotere robotbroer van de Oz, eveneens van Abemec. Deze rijdt over het gewas en is in beginsel gemaakt voor de beddenteelten. De werkbreedte is 160 tot 200 centimeter en de maximale hoogte 35 centimeter. Dit blijkt voor boomkwekerijgewassen al snel te laag. De veiligheidssensoren treden dan in werking en de robot staakt de werkgang. De robot verwijdert autonoom ook het onkruid uit de rijen. Hierbij wordt de Graford-cameratechniek toegepast, een techniek die Abemec samen met Homburg Holland ontwikkelde. Dit systeem herkent planten en bomen en spaart ze bij de hakbeweging. Daarnaast is het gebruik van verschillende werktuigen als een wiedeg of zaaimachine mogelijk. Deze circa 800 kilo zware machine, met een hefvermogen van bijna 600 kilo, moet na zijn arbeid acht uur aan de lader. De 4wd-machine is voorzien van lidarsensoren voor de veiligheid en als hij ruim 4,5 kilometer per uur rijdt, zijn een fysieke afbakening en toezicht niet verplicht. Quint: 'Je kunt er goed mee werken in buxus, buxusvervangers en coniferen, mits het gewas niet hoger is dan 35 centimeter. Het voordeel van zo'n machine is dat je behoorlijk bespaart op handmatig werk bij het verwijderen van onkruiden.'


Hans Quint
De KWH Mistral, nu ook geschikt voor de boomkwekerij

KWH EC 2 Mistral

In de fruitteelt is al ervaring opgedaan met de Abemec/KWH Mistral. Deze spotsprayer kan ook verticaal groen in spillen en laanbomen detecteren. Dankzij deze vinding kun je duurzamer met gewasbeschermingsmiddelen en bladbemestingsstoffen omgaan. Je kunt erover discussiëren of dit wel een robot is. Het systeem wordt namelijk gemonteerd op een getrokken tank. Hans Quint zegt hierover: 'Dit systeem werkt perfect in de fruitteelt en ook de verwachtingen voor gebruik in de boomteelt zijn goed. Vanaf april 2025 kunnen we daar meer over vertellen. De Technische Commissie Techniekbeoordelingen (TCT) heeft deze KWH EC 2 Mistral-dwarsstroomspuit met gat-detectiesysteem beoordeeld en ingedeeld in de DRT-klasse 99%.'


Aigro Up

De Aigro Up is een veelzijdige autonome werktuigdrager. Deze robot kan verschillende taken uitvoeren, zoals maaien en wieden. Je kunt hem echter ook voor andere werkzaamheden inzetten. Daarbij is de start-uponderneming Aigro in Best al redelijk ver met de mogelijkheden om 'op de rij' te schoffelen. Het maaien gebeurt volgens de wens van de kwekers die hem gebruiken. Zo houdt de robot op een boomkwekerij in Oirschot 9 à 10 hectare gras bij. Vooral tussen de meerstammigen en grotere bomen kan hij de grasgroei goed bijhouden; zelfs regen hindert deze lichte machine niet. Op een vlak terrein doet de Aigro Up probleemloos zijn werk. Via een app op je smartphone kun je een maaiplan instellen, dat de robot na een druk op play uitvoert. Hierbij kan via de app bijvoorbeeld ook de maaihoogte worden geregeld. De robot heeft een eigen wifi-netwerk. Om zijn autonome werk goed te doen, maakt de machine gebruik van gps-lijnen op het perceel; die moet je zelf intekenen en je moet de machine erop instellen. Inmiddels bestaat er ook een unit voor deze werktuigdrager waarmee je de machine autonoom kunt laten eggen. Dat kan interessant zijn voor boomkwekers met SKAL-gecertificeerde percelen. Op een boomkwekerij in Udenhout die de Aigro Up test, kijken ze uit naar de komende versie van deze elektrische robotwerktuigdrager die ook kan schoffelen. 'Een medewerker rijdt de hele week met de trekker rond om het perceel onkruidvrij te houden. Als we die tijd met een robot kunnen halveren, hebben we al veel gewonnen', zo luidde daar de reactie.


De Deense FarmDroid

FarmDroid

De land- en tuinbouw gaat de boomkwekerij voor met betrekking tot de ontwikkeling van robottechnologie. De FarmDroid FD 20 van het Deense FarmDroid ApS is een voorbeeld van een autonome machine die twee taken kan uitvoeren. Je kunt ermee zaaien, en in een later stadium in de jonge teelt autonoom het onkruid verwijderen. Dit alles zonder camera- of sensorsystemen. De FarmDroid onthoudt namelijk de grid van de zaden en weet daardoor exact waar hij moet hakken. De Deense land- en tuinbouw omarmt deze robots; zodra je met deze machine iets kunt zaaien, kun je er namelijk ook mee wieden of hakken. Naast culturen als uien, suikerbieten, spinazie en diverse kruiden is het mogelijk om hiermee beukennoten, eikels en kastanjes in de rij te zaaien. Dat geldt eveneens voor zonnebloemen en andere snij- en sierteelten die we tot de boomteelt rekenen.


Wijnbouw

Ook in de wijnbouw gebeurt het nodige op het gebied van robotisering. Zo ontwikkelde het Duitse Robot Makers een robot die autonoom door de wijngaard rijdt en het gras klepelt. De machines worden op basis van de vraag van klanten gebouwd. Een laag zwaartepunt maakt de machine geschikt voor het werken op serieuze hellingen. Ook het Franse Vitirover bouwt een autonoom rijdende machine voor het maaien van smalle paden in de wijnbouw, fruitteelt en boomkwekerij. De 20 kilo zware 4wd-machine werkt met een circa 30 centimeter brede tondeuse-achtige maaiunit en rijdt maximaal 300 meter per uur. In de wijnbouw volstaat één machine per hectare. VitiBot in het Franse Reims is eveneens actief op deze markt. Sinds 2015 is het doel van dit bedrijf om zijn Bakus-technologie in te zetten voor duurzame wijnbouw. VitiBot heeft twee types wijngaardrobots: één voor smalle en één voor brede tussenpaden. De robots schoffelen autonoom in de rijen en zelfs tussen de wijnstokken.


De Bakus S, geschikt voor smalle tussenpaden

Definitie van robot

Wat is nu wel en wat niet een robot? Eenvoudig gezegd is een robot een programmeerbare machine die zelfstandig taken uitvoert. Volgens deze definitie kun je een pinautomaat en een oppotmachine ook een robot noemen, maar wat deze apparaten niet kunnen, is reageren op omgevingsfactoren. Robots kunnen dat wel. Vaak beschikken ze over sensoren zoals camera's, thermometers en lichtmeters, om daarmee indien nodig hun programma aan te passen op basis van de omgeving waarin ze werken. Meer informatie over mogelijk interessante robotinitiatieven voor de boomkwekerij treft u aan op de volgende sites: www.abemec.nl, www.farmdroid.dk, www.Naïo-technolgies.com, www.robotmakers.de, www.vitirover.fr en www.vitibot.fr.

AgroWizard
Boomkwekerij Udenhout B.V...
Abemec B.V.
Aigro
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

download artikel

Tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.
AGENDA
Royal FloraHolland Springfair- Aalsmeer
woensdag 9 april 2025
t/m vrijdag 11 april 2025
Hortiflorexpo IPM- Shanghai, China
donderdag 10 april 2025
t/m zondag 13 april 2025
House and Garden- Moskou Rusland
donderdag 10 april 2025
t/m maandag 14 april 2025
Forst live- Offenburg, Duitsland
vrijdag 11 april 2025
t/m zondag 13 april 2025
Mid Season Days bij GROEN-Direkt
maandag 19 mei 2025
t/m dinsdag 20 mei 2025

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER