Whatsapp Facebook LinkedIn Instagram RSS feed

Wat als ecologisch maaien de waterafvoer belemmert?

NIEUWS
BELEID & JURIDISCH
Facebook Linkedin Whatsapp
Heleen Kommers, woensdag 26 augustus 2026
142 sec


Waterschap Hollandse Delta worstelt met nieuwe regels voor slootonderhoud

Waterschap Hollandse Delta maait sinds deze maand een flink deel van zijn sloten anders. Aanleiding is de nieuwe Gedragscode Soortenbescherming Bestendig Beheer en Onderhoud. Die stelt strengere eisen aan werkzaamheden in en langs watergangen om beschermde planten en dieren te ontzien. In de praktijk betekent dit onder meer: minder klepelen en vaker vegetatie laten staan. Juist tijdens perioden van droogte roept dat bij het waterschap vragen op over de doorstroming.

Beeld ter illustratie, gegenereerd met AI
Beeld ter illustratie, gegenereerd met AI

De nieuwe gedragscode geldt landelijk sinds 1 april 2025 en geeft waterschappen regels waarmee zij beheer en onderhoud kunnen uitvoeren binnen de Omgevingswet. Wie volgens de gedragscode werkt, hoeft voor regulier beheer en onderhoud niet telkens afzonderlijk een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit aan te vragen. Hollandse Delta voert zijn maaiwerkzaamheden sinds augustus 2026 volgens de nieuwe werkwijze uit.

In vrijwel alle watergangen breder dan één meter moet vegetatie blijven staan

Van klepelverbod tot stroken laten staan

Voor beheerders en aannemers zijn de gevolgen behoorlijk concreet. Op locaties waar bijzondere planten- of diersoorten voorkomen, mag niet zomaar meer met een klepelmaaier worden gewerkt. Hollandse Delta heeft hiervoor een ecologische kaart gemaakt. Volgens het waterschap mag ongeveer 40 procent van de watergangen niet meer worden geklepeld. Op de overige 60 procent kan dat onder voorwaarden nog wel.
Ook onder de waterlijn verandert het beheer. In vrijwel alle watergangen breder dan één meter moet een deel van de vegetatie blijven staan. Bij sloten van één tot vier meter breed met beschermde soorten gaat het om 25 procent van de vegetatie. Zijn geen beschermde soorten aanwezig, dan blijft aan één kant minimaal 25 centimeter staan. Bij watergangen breder dan vier meter wordt dat zonder beschermde soorten 50 centimeter. In bijzondere situaties kan zelfs 50 procent van de vegetatie moeten blijven staan.


Verschil per watergang

Niet iedere sloot krijgt dus hetzelfde beheer. Watergangen die essentieel zijn voor de aan- en afvoer van water, door Hollandse Delta aangeduid als kritische sloten, mogen volledig worden gemaaid. Dat geldt ook voor sloten die op de waterlijn smaller zijn dan één meter.
Bij het bepalen van de werkwijze spelen beschermde soorten een belangrijke rol. Het waterschap noemt onder meer de grote modderkruiper, rugstreeppad, heikikker, kamsalamander, groene glazenmaker en verschillende beschermde waterplanten. Ecologische kaarten worden de komende jaren verder aangevuld, onder meer met eDNA-onderzoek.


Niet iedere sloot krijgt voortaan hetzelfde maaibeheer

LEES OOK

Maaisel blijft enkele dagen liggen

Ook de verwerking van het maaisel verandert. Gemaaid materiaal blijft drie tot vijf dagen liggen, zodat aanwezige dieren de kans krijgen eruit te kruipen. Op plekken waar klepelen niet is toegestaan, wordt bijvoorbeeld lang riet onverkleind op de kant gelegd.
Voor aannemers betekent de gedragscode daarmee niet alleen een andere maaifrequentie, maar soms ook ander materieel en een andere werkwijze. Hollandse Delta waarschuwt zelf dat het onderhoud hierdoor meer tijd kost.


Spanning met waterbeheer

Die ecologische werkwijze kan botsen met een andere belangrijke functie van watergangen: water snel kunnen aan- en afvoeren. Zeker in kleinere sloten kan achterblijvende begroeiing de doorstroming beperken. 'Dan krijg je steeds meer dat het water blijft hangen, dat je onvoldoende doorstroming hebt', zegt heemraad Piet van der Eijk tegen Rijnmond.
Dat speelt deze zomer extra door de droogte. Sinds half juli is in Nederland sprake van een feitelijk watertekort. Waterschappen proberen daardoor juist water vast te houden én waar nodig zoet water naar gebieden aan te voeren.
Opzichter Jan Vos van Hollandse Delta ziet daar een praktisch spanningsveld. 'Ik ben misschien nog van de oude stempel: een sloot is er voor de aan- en afvoer van het water.'


We houden rekening met de natuur, maar de aan- en afvoer van water, daar gaat het om

Ingrijpen blijft mogelijk

De gedragscode betekent niet dat waterbeheerders een dichtgegroeide watergang onder alle omstandigheden ongemoeid moeten laten. Hollandse Delta benadrukt dat bij knelpunten in hoofdwatergangen extra onderhoud mogelijk blijft. Bij dreigende calamiteiten, zoals extreme droogte of wateroverlast, kan direct worden ingegrepen. Is er meer tijd, dan kan een ecoloog meekijken hoe schade aan beschermde soorten zo veel mogelijk kan worden voorkomen.
Daarmee ontstaat voor waterbeheerders en uitvoerende aannemers een beheeropgave die per watergang kan verschillen. De ene sloot kan volledig worden gemaaid, terwijl enkele meters verder een strook vegetatie moet blijven staan of ander materieel nodig is. Volgens Van der Eijk blijft daarbij het functioneren van het watersysteem leidend: 'Wij willen zo veel mogelijk ons daaraan houden, maar onze hoofdtaak is toch de waterbeheersing.'


LEES OOK

Waterschap Hollandse Delt...
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER