Whatsapp Facebook LinkedIn Instagram RSS feed

Omgevingsplan uitbesteden? Gemeenten gewaarschuwd voor verlies van regie

NIEUWS
BELEID & JURIDISCH
Facebook Linkedin Whatsapp
Heleen Kommers, donderdag 27 augustus 2026
98 sec


Eigen kennis is nodig om lokale keuzes over ruimte en groen goed in regels vast te leggen

Gemeenten doen er verstandig aan de regie over hun omgevingsplan zelf te houden. Door personeelstekorten en de ingewikkelde materie wordt veel werk uitbesteed aan adviesbureaus. Experts waarschuwen dat gemeenten daardoor kennis verliezen die juist nodig is om het omgevingsplan straks goed te beheren. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) gaat in zijn stappenplannen en handleidingen in op het belang van eigen kennis en regie.

Beeld ter illustratie, gegenereerd met AI
Beeld ter illustratie, gegenereerd met AI

Elke gemeente moet uiterlijk begin 2032 beschikken over één integraal digitaal omgevingsplan. Daarin komen de regels voor de fysieke leefomgeving samen. Het gaat dus niet alleen om bouwen en wonen, maar ook om onderwerpen die voor groenprofessionals belangrijk zijn, zoals bomen, groenstructuren, water, klimaatadaptatie, bodem en de inrichting van de openbare ruimte.

Gemeenten moeten zelf kunnen uitleggen waarom bepaalde regels er zijn

Van losse plannen naar één geheel

Juist daar zit volgens deskundigen een belangrijk verschil met de oude bestemmingsplannen. Die konden als losse plannen voor afzonderlijke gebieden worden gemaakt. Het omgevingsplan is één samenhangend plan voor de hele gemeente. Regels en keuzes op verschillende beleidsterreinen grijpen daardoor veel sterker op elkaar in. De VNG wijst erop dat gemeenten daarbij zelf belangrijke keuzes moeten maken over wat zij waar willen regelen en waarom.
Volgens experts die Gemeente.nu sprak, is veel kennis bij gemeenten verdwenen doordat het maken van bestemmingsplannen jarenlang werd uitbesteed. Ambtenaren raakten vooral gewend aan het controleren van stukken van adviesbureaus. Een van hen stelt: 'Controleren is echter iets heel anders dan zelf documenten opstellen of nadenken over beleid.'


Het omgevingsplan raakt ook bomen, groen, water, bodem en klimaatadaptatie

LEES OOK

Regie raakt direct de openbare ruimte

Voor beheerders en beleidsmakers in de openbare ruimte is die discussie relevant. Keuzes over bijvoorbeeld groen, waterberging of bescherming van bomen moeten uiteindelijk goed aansluiten op andere regels in het omgevingsplan. Wie de systematiek zelf onvoldoende kent, wordt voor wijzigingen en nieuwe ontwikkelingen afhankelijker van externe deskundigen.
De VNG adviseert gemeenten daarom om goed na te denken over hun eigen werkwijze en de verdeling van taken tussen interne medewerkers en externe partijen. Een planregisseur kan bijvoorbeeld helpen om wijzigingen op elkaar af te stemmen en het overzicht te bewaren. Een duidelijke transitiestrategie moet daarnaast voorkomen dat verschillende wijzigingen naast elkaar gaan lopen zonder voldoende samenhang.


Externe kennis kan helpen, maar de gemeente moet aan het stuur blijven

Uitbesteden kan wel, maar ondersteunend

Dat betekent niet dat gemeenten alles zelf moeten doen. Externe bureaus kunnen extra capaciteit en specialistische juridische of technische kennis leveren. Volgens de geraadpleegde experts moet de gemeente daarbij wel zelf aan het stuur blijven. Een van hen noemt volledig uitbesteden juridisch mogelijk, maar beleidsmatig 'een domme keuze'.
Die eigen kennis wordt ook na 2032 belangrijk. Het omgevingsplan is namelijk geen document dat daarna klaar is. Nieuwe projecten en veranderend beleid vragen steeds om aanpassingen. Wie de structuur en achterliggende keuzes zelf kent, kan die wijzigingen beter beoordelen en uitvoeren. Daarmee wordt kennisopbouw nu ook een investering in het toekomstige beheer van de fysieke leefomgeving.


LEES OOK

VNG (Vereniging van Neder...
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER