Whatsapp Facebook LinkedIn Instagram RSS feed

Wisselspoor: industrieel verleden krijgt groene toekomst

ARTIKEL
PROJECTEN
Facebook Linkedin Whatsapp
Heleen Kommers, vrijdag 1 mei 2026
135 sec


Herontwikkeling in Utrecht verbindt erfgoed, woningbouw en klimaatadaptief groen

In Utrecht verrijst op het voormalige terrein van de Koninklijke Nederlandse Fabriek voor Werktuigen en Spoormaterieel de nieuwe woonwijk Wisselspoor. Op het 12 hectare grote gebied komen bijna 1.200 woningen, gecombineerd met werkfuncties en een groene buitenruimte. Ontwikkelaar Synchroon werkt samen met Delva Landscape & Urbanism, de gemeente Utrecht, Hooijer en SmitsRinsma. Laatstgenoemde is verantwoordelijk voor de uitvoering van de buitenruimte.

Wisselspoor: industrieel verleden krijgt groene toekomst
Wisselspoor: industrieel verleden krijgt groene toekomst

Het project loopt sinds 2020 en is nog in ontwikkeling. De ambitie is om een wijk te maken waar wonen, werken en verblijven samenkomen, met behoud van het industriële karakter van de plek.

Industrieel erfgoed als basis

Wat Wisselspoor onderscheidt, is de zichtbare koppeling met het verleden. Op deze locatie werkten ooit duizenden mensen aan de bouw van treinen. Die geschiedenis blijft herkenbaar in de nieuwe inrichting. Monumentale panden blijven behouden en krijgen een nieuwe functie binnen de wijk. Ook in de openbare ruimte komen verwijzingen terug naar het spoorverleden, zoals hergebruikte rails, wissels, bielzen en stootblokken. Projectleider Ivo Stevens van SmitsRinsma noemt het behoud van identiteit een belangrijk uitgangspunt: 'We wilden het verleden niet wegpoetsen, maar juist zichtbaar maken in de nieuwe inrichting.' Daarnaast wordt bestaand materiaal waar mogelijk opnieuw ingezet. 'Door materialen te hergebruiken, blijft de geschiedenis letterlijk onderdeel van de wijk.'


'Bomen die er al staan, hebben een waarde die je niet snel terugkrijgt. Die probeer je dus te behouden'

Groene structuur als verbindend element

Groen speelt een centrale rol in Wisselspoor. De wijk krijgt een netwerk van parken en groene straten, met veel nieuwe beplanting en honderden bomen. De groene inrichting zorgt voor samenhang tussen de verschillende functies in het gebied. Wonen en werken liggen dicht bij elkaar, waarbij de buitenruimte dient als ontmoetingsplek. 'Het groen vormt de schakel tussen wonen en werken. Het maakt de wijk leefbaar en zorgt voor verbinding.' Ook bestaande volwassen bomen worden waar mogelijk behouden. Dat geeft de wijk vanaf het begin een volwassen uitstraling. 'Bomen die er al staan, hebben een waarde die je niet snel terugkrijgt. Die probeer je dus te behouden.'


Ivo Stevens, SmitsRinsma
Ivo Stevens, SmitsRinsma

Klimaatadaptief en natuurinclusief

Een belangrijk onderdeel van het ontwerp is de omgang met water. Regenwater wordt lokaal opgevangen en geïnfiltreerd in de bodem, onder meer via verlaagde plantvakken. Het regenwater stroomt daarbij vanaf verharding naar de plantvakken, zodat het direct ten goede komt aan de bodem en de beplanting. Daarnaast wordt water vanaf verharding of daken via kolken en leidingwerk afgevoerd naar ondergrondse infiltratiekratten, die op veel plekken in het plan zijn toegepast. Deze aanpak helpt om piekbuien op te vangen en draagt bij aan een robuust watersysteem. Tegelijk ontstaat ruimte voor gevarieerde beplanting, wat de biodiversiteit versterkt. 'We combineren waterberging met groen, zodat het systeem meerdere functies heeft.' De groene inrichting zorgt ook voor verkoeling tijdens warme periodes en speelt daarmee in op toenemende klimaatdruk in stedelijk gebied.


De wijk krijgt een netwerk van parken en groene straten, met veel nieuwe beplanting en honderden bomen

Verharding met een verhaal

Niet alleen het groen, maar ook de verharding verwijst naar het verleden van de locatie. In de openbare ruimte worden betonplaten toegepast die refereren aan de voormalige NS-fabriek uit 1828. Deze keuze geeft de wijk een robuuste uitstraling en houdt de industriële geschiedenis zichtbaar. 'De verharding is niet zomaar gekozen. Het vertelt iets over wat hier vroeger was.' Het contrast tussen harde materialen en groen zorgt voor een gelaagd straatbeeld.


Mobiliteit en duurzame keuzes

Wisselspoor wordt ingericht met aandacht voor duurzame mobiliteit. Fietsgebruik staat centraal en er is ruimte voor deelmobiliteit, zoals elektrische auto's. De wijk wordt bovendien volledig gasloos gerealiseerd. 'We bouwen hier voor de lange termijn, dus duurzaamheid is geen extra, maar een basisvoorwaarde.'


'We combineren waterberging met groen, zodat het systeem meerdere functies heeft'

Van industrie naar gemengd stedelijk gebied

Met Wisselspoor verandert een voormalig industriegebied in een gemengde stadswijk. De combinatie van erfgoed, nieuwbouw en groen moet zorgen voor een herkenbare en functionele leefomgeving. De komende jaren wordt verder gebouwd aan de wijk. Daarbij blijft de balans tussen oud en nieuw een belangrijk aandachtspunt. 'Het is zoeken naar evenwicht: ruimte maken voor ontwikkeling, zonder het karakter van de plek te verliezen.'


Kolk
Kolk
Synchroon
DELVA Landscape Architect...
Gemeente Utrecht
Smitsrinsma
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.
AGENDA
Open dagen bij De Schans BV op 1-2-3 mei
vrijdag 1 mei 2026
t/m zondag 3 mei 2026
Landelijke ETW/ETT-Kennisdagen op 13 en 20 mei
woensdag 13 mei 2026
t/m woensdag 20 mei 2026

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER