Van bestrijden naar biodiversiteit regenererend beheer van de eikenprocessierups (EPR)

ADVERTORIAL

PRODUCTNIEUWS

John Mandemakers, donderdag 11 juni 2026

41 sec

Als actie ondersteunt Storix Ecomanagement Systems met een eenmalige kosteloze monitoring van parasieten in nesten van de EPR. Met twee monitoringsboxen wordt het parasiteringspercentage inzichtelijk: een belangrijke indicator voor de effectiviteit van natuurlijke vijanden zoals sluipvliegen, sluipwespen en bronswespen voor het bestrijden van overlast van EPR.

Taartdiagram, dieren in een EPR nest Seizoen 2019-2020

Uit monitoring in 2024/2025 (7 provincies) blijkt dat gemiddeld 63% van de uitkomende insecten parasieten zijn. Van elke 100 dieren uit een nest zijn slechts 37 eikenprocessie-vlinders en 63 natuurlijke vijanden. Dit toont de kracht van natuurlijke regulatie. Het taartdiagram hiernaast toont de situatie in het seizoen 2019/2020. Het percentage parasieten is in de afgelopen vijf jaar sterk toegenomen.

Onderzoek binnen het Europese LIFE-programma bevestigt dat deze natuurlijke vijanden de populatie effectief kunnen beheersen. Hierdoor kan het gebruik van (weliswaar biologische) biociden ofwel spuitmiddelen sterk worden verminderd of zelfs achterwege blijven.
De monitoring biedt een praktische basis voor ecologisch beheer: lagere kosten en meer biodiversiteit.

Monitoringsbox waarin de EPR-nesten gemonitord worden

Doe mee

Bent u als beheerder van Eiken benieuwd naar het percentage en capaciteit van de in de natuur voorkomende parasieten in EPR nesten voor het bestrijden van overlast van EPR?
Storix biedt eenmalig gratis deelname aan de landelijke monitoring, inclusief analyse en rapportage.

Interesse?

Mail naar info@storix.nl
Storix regelt deelname, en benodigdheden
Meer info: www.storix.nl

REACTIES

		Silvia Hellingman Silvia Hellingman \| Onderzoeker, entomoloog donderdag 11 juni 2026

Bronswespen en bronswespachtigen zijn miniscule insecten die gebruik maken van de gastheer om grote afstanden af te leggen. Deze zijn ei- en pop parasieten en maken deel uit van het ecosysteem.
Met opgesloten vlinders wordt de verspreiding belemmerd.
Met deze methode bevorderen van de verspreiding van bronswespachtigen en bronswespachtigen is niet haalbaar omdat de vlinders opgesloten zijn.
Samen met de enige specialiste op dit gebied in Nederland volgt binnenkort een offici�le publicatie over deze soort.

Dus haal maar bronswesp weg. Al jaren ben ik de enige onderzoeker die al jaren bezig is met deze soort en niemand anders in relatie tot de eikenprocessierups. Zelfs in het Life project is deze soort niet onderzocht.

		Ton Stokwielder Ton Stokwielder \| Directeur vrijdag 12 juni 2026

Dank je voor de waardevolle aanvulling betreft bronswespen.
We doen nu drie jaar onderzoek naar bronswespen.
In 2025 zijn bronswespen massaal uitgekomen uit nesten van eikenprocessierupsen (EPR).
Dit jaar hebben we een kleine 1000 ei- pakketjes uit laten komen van EPR.
De grove conclusie is dat ongeveer 30% van de eitjes niet uitgekomen is door waarschijnlijk afdoding van het embryo in het ei van eikenprocessierupsen door bronswespen.

Meer onderzoek is nodig om hier een exact percentage aan te hangen en een prognose te maken van de impact. Deze ei- pakketjes heeft Storix nog in het bezit en kunnen verder onderzocht worden.
Om deze parasiet onderdeel te maken van het reguleren van de plaagdruk van EPR hebben we het protocol aangepast nadat we bronswespen hebben waargenomen in de monitoring.

De aanpassing was als volgt:
We hebben de hoeveelheid nesten van standaardformaat of kleiner die we behouden ofwel niet verwijderen uit de bomen verhoogd naar ��n nest per vier bomen in het buitengebied en ��n nest per zes bomen binnen de bebouwde kom.
Het nest moet kleiner zijn of standaardformaat en hoger zitten In de boom dan vier meter.
Dit zijn nesten met een zeer aanvaardbaar risico op overlast.
Op deze wijze hebben bronswespen ook een rol in ons protocol voor regulatie van EPR.
Hoe groot de impact is van bronswespen is vraagt naar meer onderzoek.

De sluipvliegen en sluipwespen met een gemiddeld percentage van 63% gemeten over zeven provincies weten we inmiddels dat de impact met inzet van deze parasieten zeer groot is. Het percentage parasieten gemonitord in Brabant is 78%.

Om een meer landelijk dekkend beeld te krijgen hebben we deze monitoringscampagne op touw gezet.

tip de redactie