Natuurherstelwet maakt behoud van stadsgroen verplicht |
|
|
|
|
 |
| 160 sec |
Gemeenten krijgen meer verantwoordelijkheid voor groen en bomen, maar veel uitvoeringsvragen zijn nog onbeantwoord
De Europese Natuurherstelwet geeft gemeenten een stevigere basis om stedelijk groen te beschermen en uit te breiden. Waar vergroening voorheen vaak afhankelijk was van lokale ambities, legt de wet nu concrete verplichtingen op. De situatie in 2024 geldt daarbij als referentiepunt: tot 2030 mag het areaal stedelijk groen en de boomkroonbedekking niet onder dat niveau uitkomen. Vanaf 2031 moeten beide juist aantoonbaar groeien.
| Het Kronenburgerpark in Nijmegen, beeld ter illustratie |
Tijdens een expertmeeting van Elba\Rec in Amersfoort benadrukten verschillende deskundigen dat de voordelen van stadsgroen breed worden erkend, maar dat groen in de praktijk nog vaak moet concurreren met woningbouw, parkeerdruk en beperkte budgetten. De nieuwe wet moet daar verandering in brengen door natuurherstel steviger te verankeren in beleid en gebiedsontwikkeling.
|
|
Veel gemeenten zijn nog onvoldoende voorbereid op de gevolgen van de wet
| |
|
Geen nettoverlies meer toegestaan
Voor gemeenten is vooral artikel 8 van de Natuurherstelwet van belang. Dat artikel richt zich op stedelijk groen en boomkroonbedekking. De wet neemt 2024 als uitgangspunt: tot 2030 mag het areaal stedelijk groen en de boomkroonbedekking niet onder het niveau van dat jaar uitkomen. Vanaf 2031 moeten beide juist aantoonbaar toenemen. Dat betekent dat gemeenten nu al moeten nadenken over monitoring, rapportage en de verankering van deze doelen in beleid, beheer en gebiedsontwikkeling.
Nederland moet uiterlijk in september 2026 een concept van het nationale herstelplan indienen bij de Europese Commissie. Een jaar later moet duidelijk worden hoe de uitvoering er in de praktijk uitziet. Tot die tijd blijft onduidelijk hoe de verplichtingen precies worden vertaald naar lokaal beleid.
|
|
Tot 2030 mag het areaal stedelijk groen en de boomkroonbedekking niet onder het niveau van 2024 uitkomen. Vanaf 2031 moeten beide aantoonbaar groeien
| |
|
Gemeenten kunnen nu al beginnen
Volgens de aanwezige experts hoeven gemeenten niet te wachten op alle juridische uitwerking. Zij kunnen nu al hun groen- en boomdata actualiseren, bestaand groen beter beschermen en nieuwe projecten toetsen op mogelijk verlies van groen. Ook kan natuurinclusief bouwen steviger worden vastgelegd in ruimtelijke plannen.
Tegelijkertijd zijn niet alle deskundigen optimistisch. Tijdens de bijeenkomst werd erop gewezen dat veel gemeenten nog onvoldoende voorbereid zijn op de gevolgen van de wet. Bomen staan onder druk door hitte, droogte, beperkte groeiruimte en achterstallig beheer. Als de wet volledig wordt doorgevoerd, zal bomenkap minder eenvoudig kunnen worden onderbouwd dan nu vaak het geval is.
|
|
Tot die tijd blijft onduidelijk hoe de verplichtingen precies worden vertaald naar lokaal beleid
| |
|
Niet alleen meer groen, maar ook beter groen
Een belangrijk aandachtspunt is volgens verschillende sprekers dat de wet vooral kijkt naar oppervlakte groen en boomkroonbedekking. Die cijfers zijn goed meetbaar, maar zeggen weinig over de ecologische kwaliteit van het groen. Een grasveld of jonge bomenrij draagt niet automatisch bij aan natuurherstel.
Daarom pleiten natuurorganisaties ervoor om stedelijk groen nadrukkelijk te koppelen aan leefgebieden voor vogels, bestuivers en andere soorten. Ook particulier groen, zoals tuinen, bedrijventerreinen en winkelgebieden, telt mee in de stedelijke groenbalans. Dat maakt samenwerking met bewoners en bedrijven volgens de experts een belangrijk onderdeel van de uitvoering.
|
|
De wet kijkt vooral naar oppervlakte groen en boomkroonbedekking. Die cijfers zijn goed meetbaar, maar zeggen weinig over de ecologische kwaliteit van het groen
| |
|
Groen niet langer alleen een taak van de groenafdeling
De conclusie van de bijeenkomst was dat de Natuurherstelwet verder reikt dan het werkterrein van de groenbeheerder alleen. De opgave raakt ook afdelingen zoals wonen, vastgoed, verkeer, riolering en gebiedsontwikkeling. Gemeenten zullen de komende jaren moeten bepalen hoe zij de Europese doelen vertalen naar hun eigen organisatie en projecten. Daarbij wordt vanuit de sector nadrukkelijk gevraagd om duidelijke kaders, meetmethoden en ondersteuning vanuit het Rijk.
|
|
Ook particulier groen, zoals tuinen, bedrijventerreinen en winkelgebieden, telt mee in de stedelijke groenbalans
| |
|
Belangrijkste onderdelen EU-natuurherstelwet
De EU-natuurherstelwet bestaat uit meerdere herstelopgaven. Tijdens de expertmeeting zette Guido Hamelink van NL adviseurs de belangrijkste onderdelen op een rij.
Artikel 1-3: doel, reikwijdte en definities
De wet verplicht lidstaten tot actief natuurherstel. Ook worden definities vastgelegd, wat volgens Hamelink relevant is omdat sectoren nu vaak verschillende begrippen gebruiken.
Artikel 4: land, kust en zoetwater
Herstel van habitattypen die in slechte toestand verkeren. De wet werkt met oplopende doelen richting 2030, 2040 en 2050.
Artikel 6 en 7: energie en Defensie
Ruimte voor uitzonderingsgronden, bijvoorbeeld voor windparken op zee of defensieterreinen, onder voorwaarden.
Artikel 8: stedelijke natuur
Voor gemeenten het meest directe artikel. Het gaat om stedelijk groen en boomkroonbedekking. Tot 2030 geldt geen nettoverlies ten opzichte van 2024, daarna moet een stijgende lijn ontstaan.
Artikel 9: rivierconnectiviteit
Lidstaten moeten barrières in watersystemen in beeld brengen en waar mogelijk verwijderen. Het Europese doel is 25.000 kilometer vrij stromende rivieren.
Artikel 10: bestuivers
De afname van bestuivers, zoals bijen, vlinders en zweefvliegen, moet worden gestopt. Daarna volgt monitoring van herstel.
Artikel 13: bomen
Opgave rond het aanplanten en versterken van bomen, relevant in combinatie met stedelijk groen en boomkroonbedekking.
Artikel 14 en 15: nationaal herstelplan
Lidstaten moeten een nationaal herstelplan opstellen. Nederland moet in september 2026 een concept indienen. In september 2027 moet duidelijker zijn hoe de uitvoering vorm krijgt.
|
| LOGIN
met je e-mailadres om te reageren.
|
|
|
| Er zijn nog geen reacties. |
|
