Whatsapp Facebook LinkedIn Instagram RSS feed

Onderzoek ziet kansen voor natuurherstel langs landschapsgradiënten, ook in en rond de stad

NIEUWS
BELEID & JURIDISCH
Facebook Linkedin Whatsapp
Heleen Kommers, maandag 5 januari 2026
79 sec


Nederlandse natuurgebieden liggen versnipperd en zijn vaak scherp afgescheiden van hun omgeving. Dat maakt het lastig om natuurdoelen te halen, zeker nu de nieuwe Natuurherstelwet vraagt om herstel óók buiten Natura 2000-gebieden. Een nieuw onderzoek richt zich daarom op de rol van grootschalige landschapsgradiënten als basis voor natuurherstel en verbinding.

Beeld ter illustratie
Beeld ter illustratie

Alleen beschermen binnen natuurgebieden is niet genoeg, stellen de onderzoekers. De omgeving bepaalt mede of natuur kan functioneren. Door natuurgebieden beter te verbinden met hun omgeving krijgen soorten meer ruimte om zich te verplaatsen en blijven populaties beter bestand tegen verandering.

Overgangen als ecologische dragers

Het project 'Vergroten en verbinden langs macrogradiënten als sleutel tot biodiversiteitsherstel' richt zich op zogeheten macrogradiënten: natuurlijke overgangen in het landschap, zoals van hogere zandgronden naar beekdalen of rivierengebied. Door verschillen in bodem, water en reliëf komen hier vaak soorten en leefgebieden samen.


LEES OOK

Door natuurgebieden beter te verbinden met hun omgeving krijgen soorten meer ruimte om zich te verplaatsen en blijven populaties beter bestand tegen verandering

Harde grenzen blokkeren soorten

Door intensief gebruik en verstedelijking zijn veel van deze overgangen verdwenen. In plaats van geleidelijke gradiënten zijn scherpe grenzen ontstaan, bijvoorbeeld door verharding, steile oevers en strak gemaaide gazons. Dat beperkt de mogelijkheden voor planten en dieren om zich te verplaatsen en zich aan te passen aan droogte en wateroverlast.


Gevolgen voor beheer en onderhoud

Een praktisch voorbeeld is de overgang van een woonwijk naar een park, singel of beekdal. In beheertermen gaat het vaak om frequente maaibeurten, strakke randen en een vaste waterstand. Door beheer anders in te richten - minder vaak maaien, gefaseerd onderhoud, variatie in oeverbeheer en ruimte voor natte en droge zones - ontstaat een geleidelijke overgang. Dat vergroot de biodiversiteit en kan tegelijk het onderhoud verminderen.


Een praktisch voorbeeld is de overgang van een woonwijk naar een park, singel of beekdal

Sturing via beheerkeuzes

Volgens de onderzoekers ligt hier een duidelijke rol voor gemeenten en terreinbeheerders. Macrogradiënten lopen ook door stedelijk gebied en vragen om beheer dat aansluit bij natuurlijke processen. Inzicht in deze gradiënten kan helpen bij het maken van onderhoudsafspraken, het kiezen van beheertypen en het combineren van biodiversiteit, waterbeheer en gebruik.
Het onderzoek loopt in 2026 en 2027 en wordt uitgevoerd door Stichting Bargerveen, Wageningen Environmental Research, Sovon Vogelonderzoek Nederland en bureau Jansen-De Hullu Landschapsecologie.


Dat vergroot de biodiversiteit en kan tegelijk het onderhoud verminderen

LEES OOK

Stichting Bargerveen
Wageningen Environmental ...
LOGIN   met je e-mailadres om te reageren.

REACTIES
Er zijn nog geen reacties.

tip de redactie

Meld je aan voor onze digitale nieuwsbrief.

ONDERDELEN
Archief
Dossiers
Green Industry Profile
Webshop
OVER ONS
Over ons
Duurzaamheid & NWST
Contact
Het team
ADVERTEREN EN ABONNEREN
Fysiek abonnement
Digitaal abonnement
Abonneren nieuwsbrief
Adverteren
Verschijningsdata
MEER
Redactionele spelregels
Algemene voorwaarden
Disclaimer
Privacy
Cookies
ONDERDELEN
OVER ONS
ADVERTEREN EN ABONNEREN
MEER